Kaygı yaşamın normal bir parçasıdır. Herkes günlük yaşam içinde değişik konularla ilgili kaygı duyabilir. Yetişmesi gereken bir iş, sınav, sağlık, para, çocuklar ve aileyle ilgili sorunlar birçok insanı kaygılandırabilir. Aslında kaygı, bir ölçüde bizim günlük sorunlarla baş edebilmemiz için hazırlıklı olmamızı, bir tehlike durumunda da hızlı karar verip kurtulmamızı sağlar. Normalde bu tür kaygı hafiftir ve baş edilebilir düzeydedir. 

Anksiyete Bozukluğu Nedir?

Anksiyete, stresli durumlara karşı doğal bir insan tepkisidir, ancak bir tetikleyici olmadan sıklıkla meydana geldiğinde bir durum haline gelir. Amerikan Psikoloji Derneği (APA) kaygıyı “gerginlik hissi, endişeli düşünceler ve artan kan basıncı gibi fiziksel değişimlerle karakterize bir duygu” olarak tanımlar. Normal kaygı duyguları ile tıbbi dikkat gerektiren bir anksiyete bozukluğu arasındaki farkı bilmek önemlidir. Anksiyete bozukluğu olan bir kişi “tekrarlayan düşüncelere veya endişelere sahip olan” olarak tanımlanmaktadır.

Bu kişiler her durumda olası en kötü sonucu düşünürler, her şey kendi denetimlerinin dışındadır, iyi bir olasılık ya da geriye dönüş mümkün değildir. Aşırı endişe ve kaygı genellikle sağlık, aile, para ya da iş gibi konularla ilgilidir. Denetlenemez nitelikte olan endişe hali, en az altı ay boyunca hemen her gün vardır ve gün boyunca sürer.

Belirtileri Nelerdir?

Gerçek bir neden yokken ya da nedeni olsa bile durumla uygunsuz olan, aşırı olan denetlenemeyen nitelikteki endişe hastalığın temel belirtisidir. Çoğu zaman kişi endişelerinin aşırı olduğunun farkındadır, ancak endişelenmelerini denetleyemezler ve bir türlü sakinleşemezler.

Sanki fiziksel bir hastalık varmış gibi kendini gösteren bazı bedensel belirtiler eşlik eder. Bu belirtiler:

  • Nedensiz yorgunluk,
  • Baş ağrısı ve kas ağrıları,
  • Yutma güçlüğü,
  • Titreme ve seğirmeler,
  • Terleme,
  • Tahammülsüzlük,
  • Bulantı,
  • Sersemlik hissi,
  • Sıcak basması gibi fiziksel yakınmalardır.

COVID-19 ve Anksiyete İlişkisi

Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (Centers for Disease Control and Prevention), insanların mevcut pandemiyi stresli bulabileceklerini ve kaygı yaşayabileceklerini belirtmektedir.

Pandemi sırasında stres ve endişe duyguları yaşamak, kişinin sahip olduğu mevcut zihinsel sağlık koşullarını kötüleştirebilir ve kendinin ve sevdiklerinin sağlığı konusunda korku ve endişe duymasına neden olabilir.

Anksiyete fiziksel semptomlara neden olabilir ve bunlardan bazıları, COVID-19 semptomlarıyla benzerlik gösterebilir. Anksiyete, panik atak ve COVID-19 hastaları; titreme, nefes darlığı gibi ortak belirtileri gösterebilirler.

Kaygı duyguları hafiften şiddetliye kadar değişebilir.

Ulusal Ruh Sağlığı İttifakı (National Alliance on Mental Illness) anksiyetesi olan çoğu insanın, aşağıdaki semptomlardan birini veya birkaçını yaşayacağını öne sürmektedir:

  • Endişe veya korku hissi yaşamak,
  • Gergin veya ürkek hissetmek,
  • Huzursuz veya sinirli olmak,
  • Olayın olabilecek en kötü sonucunu tahmin etmek,
  • Tehlike belirtilerini takip etmek.

Bununla birlikte, anksiyete fiziksel semptomlara da neden olabilmektedir.

Bir kişi aşırı endişeli olduğunda panik atak yaşayabilir. Bu durum, vücut yoğun fiziksel ve zihinsel semptomlar yaşadığında ortaya çıkabilmektedir.

Panik atak belirtileri şunları içerebilir:

  • Göğüs ağrısı,
  • Kalp çarpıntısı veya kalbini hızlı çarpıyormuş gibi hissetmek,
  • Baygınlık veya baş dönmesi hissi,
  • Terleme ve sıcak basması,
  • Mide bulantısı,
  • Nefes darlığı veya boğulma hissi,
  • Titreme,
  • Parmaklarda uyuşma ve karıncalanma,
  • Ağız kuruluğu,
  • Kulaklarda çınlama,
  • Midede kelebek uçuşuyor hissine kapılmak,
  • Kişinin kendisini vücudundan ayrılmış gibi hissetmek.

Bu belirtileri yaşayan bir kişi, COVID-19 hastalığına yakalandığı konusunda endişe duyabilir.

COVID-19 Hastalığının Belirtileri

Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezine göre, COVID-19’un ana semptomları şunları içerir:

  • Ateş veya titreme
  • Öksürük
  • Nefes darlığı veya nefes almada zorluk
  • Yorgunluk
  • Kas ağrıları
  • Baş ağrısı
  • Yeni tat veya koku kaybı
  • Boğaz ağrısı
  • Tıkanıklık
  • Burun akıntısı
  • Mide bulantısı
  • Kusma
  • İshal

COVID-19 göğüs ağrısına neden olabilir mi?

Bir kişi COVID-19 hastalığına yakalandığında göğüs ağrısı yaşayabilir. COVID-19 tanısı alan bir kişi, beraberinde göğüs ağrısı yaşıyorsa acil tıbbi yardım almalıdır.

Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi, aşağıdaki semptomlardan herhangi birine sahip olması halinde, derhal acil tıbbi yardıma başvurmasını tavsiye etmektedir:

  • Nefes almada zorluk,
  • Göğüste kalıcı ağrı veya basınç hissi olması,
  • Bilinçte veya hafızada bulanıklaşma,
  • Uykuya eğilim hali veya uyanık kalmada zorlanma,
  • Dudakların veya yüzün mavimsi veya morumsu renk alması.

Anksiyete ve COVID-19 semptomları

Aşağıdaki tablo, anksiyete veya panik atak durumunun fiziksel semptomları ile, COVID-19 semptomlarının karşılaştırmasını sağlamak için hazırlanmıştır.